burgerbeweging in actie

Visietekst Campina Energie

Vooraf

Een ideeënbevraging binnen De Koep vzw bracht verschillende mogelijkheden aan het licht voor coöperatieve projecten. De opstart van een energiecoöperatie was één van die ideeën. De Koep vzw ondersteunt organisatorisch en financieel de verdere uitwerking ervan. 
Deze tekst kwam tot stand binnen de werkgroep die de effectieve opstart van de coöperatie voorbereidt.

Missie van de coöperatie

De energiecoöperatie Campina Energie zet zich in voor een klimaatneutrale regio en wil in de eerste plaats haar leden minder afhankelijk maken van fossiele brandstoffen door ze enerzijds te helpen hun energiebehoefte te verminderen en door anderzijds de energie die zij nodig hebben op te wekken aan de hand van eigen installaties die werken met hernieuwbare energiebronnen.
Een deel van de te verwachten winsten wil de coöperatie uitkeren aan de aandeelhouders. Terzelfdertijd zal de coöperatie met de te verwachten overschotten nieuwe projecten realiseren en andere organisaties of  groepen mensen helpen om ook hun afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen.
Situering
De wind en de zon, maar ook aardwarmte, zijn belangrijke leveranciers van hernieuwbare energie. Deze energiebronnen zijn vrij beschikbaar. Wié het recht heeft deze bronnen aan te wenden om er energie mee op te wekken, is een maatschappelijke keuze. Energie kan mensen verbinden, maar ook tegen elkaar opzetten. Dat de voordelen van bijvoorbeeld een windmolen of zonnepanelen naar enkele spelers gaan, terwijl de lasten voor alle anderen zijn is moeilijk te verantwoorden.

Toch is het nodig, omwille van economische én ecologische overwegingen, dat er ingezet wordt op de productie van duurzame energie. Fossiele energiebronnen zijn eindig en de kosten om vanuit deze bronnen energie te produceren, worden steeds hoger. Ook de maatschappelijke kosten verbonden aan het verbruik van deze grijze energie (fijn stof, uitstoot CO2,…) lopen steeds hoger op en betalen we allemaal mee.

Hernieuwbare energie is vaak afkomstig van bronnen die gemeen goed zijn (wind, water, bodem,…). Windmolen- of zonnepaneelparken of centrales op basis van waterkracht, warmtekrachtkoppeling, biomassa of geothermie zetten deze bronnen om in energie. Het beheer van deze energieproductie toevertrouwen aan een coöperatie is dan ook een logisch antwoord, omdat zo iedereen de kans krijgt mee te participeren in wat in oorsprong publieke goederen zijn. Het is ook de beste garantie voor duurzaam beheer en tegen speculatie.

Ook samenwerking met bedrijven die over restwarmte beschikken, biedt een enorm potentieel voor een duurzame omgang met energie. De coöperatie biedt bedrijven het voordeel dat een grote groep mensen uit de regio rond het energieverhaal aanspreekbaar wordt voor samenwerking.

Economische voordelen

Op de productie of verbruik van energie via fossiele brandstoffen betalen we emissierechten. We kopen met andere woorden “schone lucht” in het buitenland (Rusland, Brazilië,…) om zelf vuile lucht van o.a. energieproductie of –verbruik te kunnen uitstoten. Die emissierechten betalen we met zijn allen; het geld verdwijnt voor altijd uit onze economie. Het uitstoten van 1 ton CO2 kost naast de prijs van de emissierechten (0-20€), ook de import van fossiele brandstoffen. Als je omrekent naar ruwe petroleum (bij 100 dollar per vat) is dat al gauw ruim 180 € per ton CO2. Door op je eigen grondgebied hernieuwbare energie te oogsten én in te zetten op de bijhorende waarden (veerkracht, solidariteit, verminderde afhankelijkheid van import, versterking van de lokale economie,  werkgelegenheid, verbetering van het lokale leefmilieu,…) kan je die in je eigen gemeenschap houden.

Investeren in duurzame energieproductie via een energiecoöperatie rendeert dus meerdere keren: de samenleving als geheel bespaart op het betalen van emissierechten, de leden van de coöperatieve worden minder afhankelijk van dure en vervuilende energievoorziening én via de coöperatieve kan iedereen een reële bijdrage leveren aan de klimaatdoelstellingen.

De energiecoöperatie doet dit door met haar leden zelf te investeren in de productie van duurzame energie. Daarnaast wil ze haar leden ook stimuleren om via energiebesparende maatregelen ervoor te zorgen dat het (lokale) verbruik in evenwicht is met de (lokale) productie. De coöperatie wil ook samen met diverse andere actoren (scholen, huisvestingsmaatschappijen, instellingen,…) projecten rond energiebesparing en eigen energievoorziening opzetten. Op die manier zet de energiecoöperatie een belangrijke stap in de richting van klimaatneutraliteit (lokale productie = lokaal verbruik).

Iedereen kan aandeelhouder worden

De energiecoöperatie gaat op zoek naar leden die samen willen investeren in de productie van duurzame en hernieuwbare energie. Onder andere via de uitgifte van aandelen verzamelt de  coöperatieve de financiële middelen die ze vervolgens kan investeren in projecten die energie produceren op basis van hernieuwbare energiebronnen. De leden van de coöperatieve worden rechtstreeks mede-eigenaar van de productie-installaties. Transparant en zonder onduidelijke tussenstructuren zoals bij grote energiebedrijven. Lid zijn van een coöperatieve betekent dus ook dat de aandeelhouders een rechtstreeks en wettelijk geregeld medezeggenschap hebben over de richting die de coöperatieve uitgaat (uitkeren meerwaarde, mee projecten uittekenen, herinvesteren in nieuwe projecten, maatschappelijke projecten,…).

De energiecoöperatie  is er dus voor iedereen uit de regio die het belangrijk vindt om mee te investeren in een duurzame aanbod van energie, afkomstig van hernieuwbare energiebronnen en die mee wil instaan voor het streven naar klimaatneutraliteit (evenwicht tussen productie en verbruik).

Samengevat: de doelstelling van de energiecoöperatie

De energiecoöperatie zal op drie domeinen actief zijn:

1. De coöperatie investeert in energieproductie, op basis van hernieuwbare energiebronnen (wind, zon, waterkracht, geothermie,…). Via deelname in energiecoöperatie kan iedereen mee investeren in energieproductie op basis van hernieuwbare energiebronnen en wordt actief ingezet op een duurzame energievoorziening voor de Kempen.
2. De coöperatie ondersteunt haar leden om hun afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen en initieert zelf projecten die leiden naar meer energiebesparing. De coöperatie wil in de regio een pionier zijn in het streven naar klimaatneutraliteit (lokale productie=lokaal verbruik).
3. De coöperatie zal maatschappelijk verantwoord ondernemen en via projecten een reële bijdrage leveren aan maatschappelijke uitdagingen die verband houden met energie, bijvoorbeeld op het vlak van energie-armoede.

Voor het bereiken van bovenstaande doelstellingen kan de coöperatie samenwerken met andere coöperaties en relevante organisaties, bedrijven of netwerken.

In haar werking onderschrijft de energiecoöperatie de 7 coöperatieve principes van het ICA en wil toetreden tot Rescoop.be, de koepelorganisatie van de coöperatieve energieproducten in België. De juridische vorm van de coöperatie moet aansluiten bij haar doelstellingen.

Klaar voor actie

De energiecoöperatie is een project in ontwikkeling. Het draagvlak voor de coöperatieve is in uitbouw; contacten zowel met regionale en lokale bewindvoerders als met experten en deskundigen uit andere energiecoöperaties worden gelegd. We gaan ook “de boer op” bij verenigingen, middelveldorganisaties, bedrijven,… om iedereen met het project kennis te laten maken.

Uiterlijk einde 2014 wil de coöperatie actief zijn en mensen de mogelijkheid bieden lid/aandeelhouder te worden. Daarvoor worden de statuten voor de coöperatie voorbereid.

Parallel brengt een technische werkgroep de investeringsmogelijkheden voor hernieuwbare energie in de regio in kaart. Windenergie is misschien het meest sprekende voorbeeld, maar evengoed kan het gaan over een zonnestroompark of een waterkrachtcentrale. Via onderzoek van VITO (Mol) weten we bovendien dat de Kempische bodem zeer geschikt is voor geothermie (gebruik van aardwarmte).

We beschouwen de Kempen als het werkingsgebied, waarbij binnen de stadsregio (Turnhout, Oud-Turnhout,…) zich momenteel een aantal concrete mogelijkheden aandienen. We staan open voor samenwerking met andere coöperaties.

Structuur

De energiecoöperatie wil haar werking de komende weken uitbouwen op verschillende niveaus:
1. via een volksvergadering willen we alle geïnteresseerden voortdurend op de hoogte te houden over de stand van zaken van de energiecoöperatie en de mogelijke investeringsprojecten. We willen via de volksvergadering een open dialoog opbouwen over de voor- en nadelen van de coöperatieve werking, de positieve en mogelijk hinderlijke impact van de investeringsprojecten, enz. We geloven dat we alleen via een transparante en open communicatie voldoende draagvlak kunnen krijgen voor onze projecten. De volksvergadering geeft feedback waarmee de kerngroep rekening houdt bij de verdere uitbouw van de coöperatieve.
2. via een platformgroep houden we contact met verschillende sleutelfiguren en experten, op de domeinen die nodig zijn voor de ontwikkeling van de coöperatieve. Zij ondersteunen mee de transparante en open communicatie over de mogelijke projecten. Zij geven mee richting aan het project en adviseren de kerngroep. Zij komen mogelijk uit organisaties, verenigingen en bedrijven die geloven in het nut en de mogelijkheden van een energiecoöperatie, maar we spreken hen aan op hun persoonlijk engagement.
3. via een kerngroep worden de verschillende noodzakelijke stappen gezet om de coöperatieve op te richten: uitbouw van het draagvlak en participatie, statuten, technisch onderzoek en een financieel plan voor bedrijfsvoering, visie (3jaar – 10 jaar – 20 jaar), subsidiedossiers. De kerngroep bestaat uit een beperkte groep (5 à 8 personen), die actief zal zijn tot en met de oprichting van de coöperatieve. De kerngroep koppelt over haar activiteiten terug naar de platformgroep en de volksvergadering.

Wout Baert – 31/01/2014

Meer info:

Wout Baert (Campina Energie)
info@campinaenergie.be – 0478 29 26 34

Jef Van Eyck (De Koep vzw)
jef.van.eyck@skynet.be – 0493 51 84 28

1 Reactie op Visietekst Campina Energie

mijn2040_liggend_300

Cartoon
Schrijf u in op onze nieuwsbrief
Vul uw gegevens in om u te abonneren op onze nieuwsbrief.

Archief
Facebook