burgerbeweging in actie

Project – gasloze wijk

Turnhout experimenteert over doorkijk naar een aardgasloze verkavelingswijk

Onder impuls van burgerbeweging De Koep, Kelvin Solutions en SVG architectuur, is in Turnhout gestart met een onderzoeksproject in de strijd tegen klimaatsverandering. In samenwerking met de inwoners van de Jef Buyckxstraat gaan de projectpartners verschillende oplossingen uitwerken en aftoetsen om te komen tot een wijk waar aardgas overbodig is. Dit is een unieke aanpak die als voorbeeld kan dienen voor de vele soortgelijke wijken die Vlaanderen telt.

Foto Iwert Bernakiewicz

Foto Iwert Bernakiewicz

Vlaanderen en zo ook Turnhout telt vele verkavelingswijken uit de 20e eeuw die vooral met aardgas worden verwarmd. In de strijd tegen klimaatsverandering en de doelstellingen die daaromtrent in december 2015 op de klimaattop van Parijs werden afgesproken zal men dan ook op zoek moeten gaan naar oplossingen op maat van de buurt.

Een complexe opgave waarvoor tot op heden nog weinig integrale actie is ondernomen.

Burgerbeweging De Koep vzw, Kelvin Solutions en SVG architectuur willen hierin samen met de stad en de stadsregio Turnhout verandering brengen door met dit project de focus te leggen op één voorbeeldwijk. De projectpartners koesteren de ambitie om via onderzoek oplossingen te vinden in de mogelijke aanpak van zo’n wijk op technisch-economisch vlak, maar ook hoe ze dit samen met de bewoners kunnen uitwerken en realiseren.

Concreet betekent dit dat we binnen dit project onderzoeken wat enerzijds de gevolgen kunnen zijn voor de woningen, de aanwezige energienetwerken en de straat wanneer we zouden overschakelen naar een wijk zonder aardgas. Ook willen we met de bewoners rechtstreeks in dialoog gaan door samen te zoeken naar haalbare beleidsoplossingen die de Vlaamse Overheid of de stad zouden kunnen implementeren op termijn. Dit project is in eerste plaats een verkennend onderzoek zonder de concrete ambitie om effectief grote werken in de wijk uit te voeren.

Anderzijds willen we in Vlaanderen een inspirator zijn en het debat openen voor de ombouw van bestaande wijken naar aardgasloze wijken.

De resultaten, aanbevelingen en conclusies van het onderzoek zullen begin 2018 worden gepubliceerd en gecommuniceerd.

Wat hebben de bewoners aan dit project?

  1. De bewoners van de onderzochte woningen zullen een gedetailleerde energieaudit krijgen, voorzien van een persoonlijke en op maat gemaakte toelichting. Dit stelt hen in staat om een energierenovatietraject in te zetten. De bewoners van de niet-onderzochte woningen zullen ook relevante inzichten kunnen opdoen doordat een aantal van dezelfde woningtypes terugkomen in de wijk.
  2. Alle bewoners uit de wijk worden uitgenodigd op onze interactieve en laagdrempelige workshops. We willen hen meer inzicht geeft in de energie-uitdagingen waarvoor we staan en op zoek gaan naar haalbare beleidsoplossingen hiervoor.
  3. We hopen dat doorheen het traject de interesse in energierenovatie toeneemt bij de bewoners. In een vervolg op dit project willen we dan ook de bereidwilligen meenemen in een collectief renovatietraject. De groepsdynamiek onder de wijkbewoners kan ertoe leiden dat meer mensen over de streep getrokken worden dan wanneer ze individueel benaderd zouden worden.
  4. De renovatiecoaching kunnen we doen door de bewoners technisch te ondersteunen in de aanbesteding en opvolging van de werken. Ook kan er via samenaankoop een economisch schaalvoordeel worden gecreëerd met een blijvende milieuimpact tot gevolg. Tenslotte kan ook de subsidiering en eventuele financiering mee op maat bekeken worden.

Volgens welke stappen en onderdelen zal dit traject verlopen?

  • Stap 1: Theoretische voorstudie

In deze stap willen we “de verkavelingswijk” verduidelijken. Welke verschillen en onderscheid moeten we maken?

  • Stap 2: Case-selectie

Via een GIS-screening selecteren we interessante wijken . Via gesprekken met de lokale overheid & de buurtwerking wordt er verder gefilterd.

  • Stap 3: Case-uitwerking

Op objectieve wijze worden scenario’s uitgewerkt om de wijk aardgasloos te maken. Hiervoor worden via diverse audits in de wijk technische, economische en ruimtelijke afwegingen gemaakt.

  • Stap 4: Energiepraat in de straat

Via workshops met bewoners worden de scenario’s toegelicht. De dialoog wil het engagement polsen en de wijze waarop de transformatie kan gerealiseerd worden.

  • Stap 5: Conclusies en evalueren van de projectresultaten; de kwaliteit, effectiviteit en relevantie ervan.

De geleerde lessen, de mate van veralgemeenbaarheid, nieuwe onderzoeksvragen en beleidsaanbevelingen worden gerapporteerd. Deze stap bevat ook de disseminatie van de uitkomsten via social media, website, toelichtingen.

 

Wil u meer informatie weten?

Neem dan contact op met Wouter Cyx, (Partner Kelvin Solutions) | e-mail: wouter.cyx@kelvinsolutions.be |M: +32 495 13 16 44

 

Dit project wordt mede mogelijk gemaakt met de steun van het Fonds Duurzaam Materialen- en Energiebeheer, beheerd door de Koning Boudewijnstichting.

Projectpartners:

 

 

 

Ondersteunende kennispartners:

 

 

 

 

Voor meer informatie over het Fonds voor Duurzame Materialen en Energie: zie www.fdme.be