burgerbeweging in actie

‘Radioactief Monument’ moet ereplaats krijgen in Turnhout

monu05

Vandaag, tijdens de kortste nacht van het jaar, heeft een groep Turnhoutse burgers het ‘Radioactief Monument’ in de Smalvoorstraat een opknapbeurt gegeven. Het kunstwerk van de Belgische kunstenaar Raphaël Opstaele (°1934)  werd opgepoetst en netjes herschilderd. Hiermee wilden de initiatiefnemers aandacht vragen voor een uniek monument dat al bijna veertig jaar in een verdomhoekje staat. De actie kwam er na een oproep van De Koep.

Op 8 mei 1976 – en dat is volgend jaar 40 jaar geleden – organiseerde de Stedelijke Jeugdraad een hele reeks ludieke acties in de openbare ruimte. Een ervan was de installatie van een bijzonder monument.  De Brusselse kunstenaar Raphaël Opstaele (lid van het collectief Mass and Individual Moving) liet een betonnen kubus ontwerpen. Daarin werd een klein bolletje (zeer) licht radioactief tritium geplaatst. Opstaele wilde hiermee een statement maken over de gevaren van kernenergie en kernafval.

Ik ga er vanuit dat wat gevaarlijk is, je maar beter in de buurt kunt houden. Dat gooi je niet in de zee of in oude mijnen. Dan gaat het lekken en komt het in het grondwater terecht. Wij dachten: als het opgeslagen wordt in bunkers en we zetten die in het openbaar, dan valt het onder het toezicht van stedenbouw en wordt het gecontroleerd,” liet hij in 2000 nog in De Morgen optekenen.

Boodschap aan burgers in 2100

Ook in de Turnhoutse context is het monument uitzonderlijk. Het bevat een boodschap van schrijver en ereburger Walter van den Broeck aan de Turnhoutenaars van 2100. Pas dan zal de radioactieve straling in de kern van de kubus uitgewoed zijn zodat de boodschap kan worden geopenbaard.
Wat er in de brief van Van den Broeck staat, weet alleen hijzelf. Hij verbrandde destijds de enige kopie van de tekst.

Het monument stond oorspronkelijk op het grasveld voor de Warande maar werd in 1976 door het stadsbestuur verplaatst omdat er geen bouwvergunning was aangevraagd. Het belandde op een onbeduidend plantsoen in de Smalvoortstraat, vlak naast een glasbak.
Het kunstwerk is eigendom van de Turnhoutse jeugdraad,” zegt Jan Starckx, zelf voormalig Stedelijk Jeugdconsulent en de initiatiefnemer van de actie in 1976 én opnieuw vandaag. “Wij hopen dan ook dat de jeugdraad er bij het stadsbestuur op zal aandringen om het opnieuw een ereplaats te geven in de stad. Bewoners én bezoekers van Turnhout zouden beter kunnen worden geïnformeerd over dit belangrijke kunstwerk en de boodschap die het uitdraagt.

Opstaele en zijn Mass and Individual Moving maakten furore in de jaren zestig en zeventig. Ook in Amsterdam, Brussel, Middelburg en Utrecht werden in die tijd dergelijke monumenten geplaatst. In 1977 simuleerden ze een paddenstoelwolk van een kernexplosie in Antwerpen. Ze lieten ooit ook 10.000 vlinders los op het San Marcoplein in Venetië en bouwden in Vlissingen een bamboeorgel.

‘Prettige interventies’

De Turnhoutse burgerbeweging De Koep, riep vorige maand de Turnhoutenaars op om ‘prettige interventies in de open ruimte’ te doen. Dit initiatief van Jan Starckx en zijn groep, is de eerste in een hopelijk (lange) reeks. De Koep ondersteunt deze acties moreel en communicatief. “Wij hopen dat hiermee een goed voorbeeld is gegeven. Deze acties is zinvol, ze is spannend en ze is ook gewoon erg schoon,” zegt De Koep-voorzitter Koen Aerts.

 

Het monument voor de actie

IMG_4554

 

 

 

 

 

 

 

Een sfeerbeeld van de actie

monu03

 

 
En nog eentje

monu04

 

 

 

 

 

 

monugie01 monugie02

 

Bezoek ook de Facebook-pagina van het ‘Radioactief Monument’: https://www.facebook.com/pages/Een-ereplaats-voor-het-Radioactief-Monument/1599080580332307

VOOR DE PERS: Op de Facebook-pagina staan een aantal foto’s in hoge resolutie. Die zijn rechtenvrij.

 

FacebooktwitterpinterestFacebooktwitterpinterest
Schrijf u in op onze nieuwsbrief
Vul uw gegevens in om u te abonneren op onze nieuwsbrief.

Archief
Facebook